Tôi tạm tính gian dối , dĩ nhiên là tạm tính có hôm bỏ bữa và có hôm còn ăn vặt bữa phụ, hoặc khi bé Mẹ cho bú một ngày nhiều bữa): một ngày tôi ăn 3 bữa , vị chi một năm tôi ăn 1095 bữa, nếu tôi ăn từ 1944 đến 7-4-2010 thì khoảng 72.345 bữa - Bẩy vạn hai nghìn ba trăm bốn nhăm bữa.
Nhưng có một bữa ăn mà nay đã gần 70 năm tôi vẫn còn nhớ như in trong ký ức của tôi!
Tôi nhớ khoảng năm 1971 , nhiệm vụ của tôi là đến nghiên cứu Nông trường chè Hạnh Lâm huyện Thanh Chương Nghệ An, chuyến đi do anh Hựu ở huyện Hưng Nguyên Nghệ An đẫn đường. . Ngày ấy nhà nước thu mua 100 % số chè thành phẩm trong kế hoạch do nông trường sản xuất ra. Tuy nhiên vẫn còn số chè “ ngoài diện ngoài mức “ kế hoạch nhà nước thu mua , để tránh lọt vào tay “tư thương” , nên nhà nước đã có chủ trương phải tận thu số chè này và đưa vào lưu thông trên thị trường một cách “ chặt chẽ “ qua hệ thông mạng lưới của Hợp tác xã mua bán (sở hữu tập thể).
Sau cơn bão cây cối đổ kềnh càng xuống đầy đường , nhưng anh Hựu -người đậm, chắc , năng nổ nhiệt tình công tác – vẫn quyết tâm khởi hành ngay sau khi bão rứt.
Bám sau anh Hựu ,tôi đạp chiếc xe Vĩnh Cửu (Trung Quốc) , nhiều đoạn phải vác xe đoạn đường cây ngáng hết đường, nhấc chiếc xe nặng chịch , mệt nhoài , thở đốc . Nhưng sức trẻ (lúc đó tôi 27 tuổi) nên từ Vinh gần trưa cũng đến được sát địa phân Nông trường chè Hạnh Lâm Thanh Chương.
Oái oăm, cơn bão đã làm trôi chiếc cầu sang bên Trụ sở Nông trường. Mồ hôi đầm đìa và bụng tôi đã đói lắm ! Lúc ấy tôi ao ước chỉ cần có một mẩu nhỏ sắn luộc để ăn lót lòng , tránh cái đói đang cào cấu ruột.
Anh Hựu và tôi đang lúng túng ở bên bờ suối , nước ở thượng nguồn đang chảy cuồn cuộn đổ về , cuốn theo nhiều cành lá, chiếc cầu chỉ còn trơ lại mấy cái mố chân cầu.
Anh anh em chủ quan không chuẩn bị gì cả! Tôi đã về nhà anh Hựu ở Hưng Nguyên .Quê anh Hựu có món khoai lang luộc , ăn với cà pháo muối ròn tan , thú nhất vừa ăn vừa cầm bát (đọi) nước chè xanh “ chiêu “ cho đỡ nghẹn và hoà tạn cái chan chát của chè với cái mặn của càmuối và cái ngọt dẻo của khoai lang. Giá mà 2 anh em đùm một đùm di theo thì đâu có bị đói thế này !
Bỗng xuất nhiên một người đàn ông từ ngôi nhà gần suối , ông mặc quần áo nâu sòng , đi chân đất , chừng hơn 40 tuổi , người nhỏ bé , tiến lại chỗ 2 anh em đang ngồi bên suối :
- Chào 2 chú !
- Vâng chào bác ạ! Anh Hựu trả lời ,
- 2 chú muốn sang bên Nông trường à?
- Vâng,
- Có lẽ chiều nước suối mới rút thì mới bắc lại đựoc cầu này , mời 2 chú vào nhà tôi nghỉ đã!
- Cảm ơn bác !
Anh Hựu dắt xe theo bác chủ nhà bên suối! Tôi lật đật đứng dậy đi theo 2 người!
Ngôi nhà chiếm cứ khu đất khá rộng , quanh vườn đều trồng chè xanh làm hàng rào. Sân khá rộng, chiếc giếng gần phía cổng .
Nhà bếp cách xa nhà chính , phía sau vườn là khu nhà phu chuồng trâu , chuồng lợn. Bác chủ nhà hướng dẫn 2 anh em ra giếng rửa chân tay!
Nhà bác có chiếc chõng tre , nhưng treo lên , nó lại đung đưa được như là chiếc võng.
Anh Hựu bận làm “ dân vận “ , còn tôi mệt nhoài, nằm lên “ chõng võng’, một cháu gái con bác chủ , bê cho tôi 1 đọi (bát) nước chè xanh : “ cháu mời chú xơi a!’. Tôi cảm ơn , uống xong bát nước chè!
Đung đưa một lúc và rôi ngủ thiếp trên cõng võng lúc nào cũng không biết!
- Dậy Dậy….!
Tôi choàng dậy , thấy anh Hựu vỗ nhẹ vào người tôi!
Sau giấc ngủ “đung đưa” trên cõng võng ! Tôi lại sức , nhưng cái đói lại xốn xang ruột gan! Anh Hựu bảo tôi rửa mặt cho tỉnh ngủ , rồi ăn cơm !
Tôi rửa mặt xong vào , thấy bác chủ bê ra một mâm cơm , mời 2 anh em ăn !
Bác bảo gia đình đã ăn rồi, hai anh em cứ tự nhiên. Hai anh em chúng tôi mời cá nhà và ngồi ăn .
Nồi cơm đầy trắng thơm! Một đĩa trứng trắng . Một bát nhút - mít non muối chua với ớt - Thanh Chương . Một đĩa rau lang luộc , bát nước rau và một bát tương!
Đói kinh niên và sức trẻ , tôi ăn đến 4 bát cơm đầy ! Thức ăn cũng hết sạch. Cả nồi nước rau lang luộc anh anh em cũng dùng hết!
Ý chừng chúng tôi đã ăn xong, cháu gái chừng 13-14 con bác chủ xin phép dọn mâm cơm . Bác chủ đã pha sẵn ấm chè xanh, mời chúng tôi lên bàn uống nước !
Sau cơn bão cây cối đổ kềnh càng xuống đầy đường , nhưng anh Hựu -người đậm, chắc , năng nổ nhiệt tình công tác – vẫn quyết tâm khởi hành ngay sau khi bão rứt.
Bám sau anh Hựu ,tôi đạp chiếc xe Vĩnh Cửu (Trung Quốc) , nhiều đoạn phải vác xe đoạn đường cây ngáng hết đường, nhấc chiếc xe nặng chịch , mệt nhoài , thở đốc . Nhưng sức trẻ (lúc đó tôi 27 tuổi) nên từ Vinh gần trưa cũng đến được sát địa phân Nông trường chè Hạnh Lâm Thanh Chương.
Oái oăm, cơn bão đã làm trôi chiếc cầu sang bên Trụ sở Nông trường. Mồ hôi đầm đìa và bụng tôi đã đói lắm ! Lúc ấy tôi ao ước chỉ cần có một mẩu nhỏ sắn luộc để ăn lót lòng , tránh cái đói đang cào cấu ruột.
Anh Hựu và tôi đang lúng túng ở bên bờ suối , nước ở thượng nguồn đang chảy cuồn cuộn đổ về , cuốn theo nhiều cành lá, chiếc cầu chỉ còn trơ lại mấy cái mố chân cầu.
Anh anh em chủ quan không chuẩn bị gì cả! Tôi đã về nhà anh Hựu ở Hưng Nguyên .Quê anh Hựu có món khoai lang luộc , ăn với cà pháo muối ròn tan , thú nhất vừa ăn vừa cầm bát (đọi) nước chè xanh “ chiêu “ cho đỡ nghẹn và hoà tạn cái chan chát của chè với cái mặn của càmuối và cái ngọt dẻo của khoai lang. Giá mà 2 anh em đùm một đùm di theo thì đâu có bị đói thế này !
Bỗng xuất nhiên một người đàn ông từ ngôi nhà gần suối , ông mặc quần áo nâu sòng , đi chân đất , chừng hơn 40 tuổi , người nhỏ bé , tiến lại chỗ 2 anh em đang ngồi bên suối :
- Chào 2 chú !
- Vâng chào bác ạ! Anh Hựu trả lời ,
- 2 chú muốn sang bên Nông trường à?
- Vâng,
- Có lẽ chiều nước suối mới rút thì mới bắc lại đựoc cầu này , mời 2 chú vào nhà tôi nghỉ đã!
- Cảm ơn bác !
Anh Hựu dắt xe theo bác chủ nhà bên suối! Tôi lật đật đứng dậy đi theo 2 người!
Ngôi nhà chiếm cứ khu đất khá rộng , quanh vườn đều trồng chè xanh làm hàng rào. Sân khá rộng, chiếc giếng gần phía cổng .
Nhà bếp cách xa nhà chính , phía sau vườn là khu nhà phu chuồng trâu , chuồng lợn. Bác chủ nhà hướng dẫn 2 anh em ra giếng rửa chân tay!
Nhà bác có chiếc chõng tre , nhưng treo lên , nó lại đung đưa được như là chiếc võng.
Anh Hựu bận làm “ dân vận “ , còn tôi mệt nhoài, nằm lên “ chõng võng’, một cháu gái con bác chủ , bê cho tôi 1 đọi (bát) nước chè xanh : “ cháu mời chú xơi a!’. Tôi cảm ơn , uống xong bát nước chè!
Đung đưa một lúc và rôi ngủ thiếp trên cõng võng lúc nào cũng không biết!
- Dậy Dậy….!
Tôi choàng dậy , thấy anh Hựu vỗ nhẹ vào người tôi!
Sau giấc ngủ “đung đưa” trên cõng võng ! Tôi lại sức , nhưng cái đói lại xốn xang ruột gan! Anh Hựu bảo tôi rửa mặt cho tỉnh ngủ , rồi ăn cơm !
Tôi rửa mặt xong vào , thấy bác chủ bê ra một mâm cơm , mời 2 anh em ăn !
Bác bảo gia đình đã ăn rồi, hai anh em cứ tự nhiên. Hai anh em chúng tôi mời cá nhà và ngồi ăn .
Nồi cơm đầy trắng thơm! Một đĩa trứng trắng . Một bát nhút - mít non muối chua với ớt - Thanh Chương . Một đĩa rau lang luộc , bát nước rau và một bát tương!
Đói kinh niên và sức trẻ , tôi ăn đến 4 bát cơm đầy ! Thức ăn cũng hết sạch. Cả nồi nước rau lang luộc anh anh em cũng dùng hết!
Ý chừng chúng tôi đã ăn xong, cháu gái chừng 13-14 con bác chủ xin phép dọn mâm cơm . Bác chủ đã pha sẵn ấm chè xanh, mời chúng tôi lên bàn uống nước !
Chiều nước suối đã rút, nông trường cho người ra bắc lại cầu !
Chúng tôi cảm ơn và xin phép sang bên Nông Trường!
Thời ấy mỗi khi đi xa nhà tôi đều cầm theo tem gạo 13,5 kg/tháng. Tôi bàn với anh Hựu đong gạo của Nông trường và 2 anh em lại nhà bác chủ nhà bên kia cầu để trả lại gạo và tiền thức ăn cho gia đình bác!
Anh Hựu trưởng đoàn đặt vấn đề cảm ơn bữa cơm thịnh tình của gia đình và ngỏ ý trả lại 2 suất gạo cho gia đình!
Nhìn nét mặt , Bác chủ nhà không hài lòng lắm:
- Nhờ trời làm trôi cầu, gia đình mới ngẫu nhiên tình cờ gặp được hai chú! Hai chú làm vậy là làm mất cái tình thực của gia đình tôi! Rồi đây bom đạn thế này, biết bao giờ chúng ta mới gặp lại nhau!
Chúng tôi đều bất ngờ về câu trả lời của bác chủ nhà bên suối! Thời ấy hạt gạo quý lắm, ai mà không nhớ: “ Thóc không thiếu 1 cân , quân không thiếu 1 người “ “ Tất cả cho tiền tuyến , tất cả cho đánh giặc giặc Mỹ xâm lược”!
Anh em cảm ơn sự chu đáo tử tế của gia đình trong hoàn cảnh cơ nhỡ của chúng tôi! Đúng là “ một miếng khi đói bằng 1 gói khi no” ! 2 anh em đành mang gạo sang Nông trường!
Đêm ấy tôi cứ trằn trọc mãi , thật khó ngủ ! Vì uống chè Hạnh Lâm cũng ngon như chè Tân Cương Thái Nguyên gây mất ngủ ! Cũng mất ngủ do đám nam nữ công nhân nằm phòng bên , cách nhau có cái vách nứa , cấu véo đùa nghịch nhau trong đêm tối! Càng mất ngủ càng nghĩ về cái tình của bác chủ nhà bên suối !
Chúng tôi cảm ơn và xin phép sang bên Nông Trường!
Thời ấy mỗi khi đi xa nhà tôi đều cầm theo tem gạo 13,5 kg/tháng. Tôi bàn với anh Hựu đong gạo của Nông trường và 2 anh em lại nhà bác chủ nhà bên kia cầu để trả lại gạo và tiền thức ăn cho gia đình bác!
Anh Hựu trưởng đoàn đặt vấn đề cảm ơn bữa cơm thịnh tình của gia đình và ngỏ ý trả lại 2 suất gạo cho gia đình!
Nhìn nét mặt , Bác chủ nhà không hài lòng lắm:
- Nhờ trời làm trôi cầu, gia đình mới ngẫu nhiên tình cờ gặp được hai chú! Hai chú làm vậy là làm mất cái tình thực của gia đình tôi! Rồi đây bom đạn thế này, biết bao giờ chúng ta mới gặp lại nhau!
Chúng tôi đều bất ngờ về câu trả lời của bác chủ nhà bên suối! Thời ấy hạt gạo quý lắm, ai mà không nhớ: “ Thóc không thiếu 1 cân , quân không thiếu 1 người “ “ Tất cả cho tiền tuyến , tất cả cho đánh giặc giặc Mỹ xâm lược”!
Anh em cảm ơn sự chu đáo tử tế của gia đình trong hoàn cảnh cơ nhỡ của chúng tôi! Đúng là “ một miếng khi đói bằng 1 gói khi no” ! 2 anh em đành mang gạo sang Nông trường!
Đêm ấy tôi cứ trằn trọc mãi , thật khó ngủ ! Vì uống chè Hạnh Lâm cũng ngon như chè Tân Cương Thái Nguyên gây mất ngủ ! Cũng mất ngủ do đám nam nữ công nhân nằm phòng bên , cách nhau có cái vách nứa , cấu véo đùa nghịch nhau trong đêm tối! Càng mất ngủ càng nghĩ về cái tình của bác chủ nhà bên suối !
Biết bao giờ mới gặp lại gia đình này được ? .
Rồi 1972 , trong một chuyến công tác ở tuyến lửa , tôi đã trúng trận bom bi của không quân Mỹ! Quanh tôi đều chết hết , tôi lại sống sót với hàng chục viên bi còn găm đầy cơ thể!
Lời bác chủ nhà bên suối linh nghiệm xiết bao!.
Lời bác chủ nhà bên suối linh nghiệm xiết bao!.
Năm 2004 trong chuyến du lịch đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh , tôi có quay lại Thanh Chương , vẫn những đồi chè bạt ngàn , nhưng đâu còn những cánh rừng xưa , con suối xưa? , cảnh vật xưa đã biến đổi hết !
Tôi chỉ còn biết đứng tần ngần bên chiếc cầu bê tông bắc qua suối.
Ngôi nhà xưa cũng đã thay chủ, ngôi nhà đơn sơ nay đã là ngôi nhà bê tông cốt thép 4 tầng , sân thượng lấp loá thùng nước Inox ! Hàng rào chè xanh mướt nay là hàng rào sắt tua tua như mũi đòng nhọn chĩa nên trời! Tôi tự hỏi : Bác và gia đình đã chuyển đi đâu?
Cuồn cuộn hồi ức và lòng thầm biết ơn người chủ ngôi nhà bên suối xưa. Nếu còn sống thì cũng chỉ hơn 70 tuổi thôi, còn cô con gái bác chủ mời nước chè xanh tôi ở chong – võng , nay cũng ngoài 40 tuổi!
Cả đời tôi luôn ghi ơn tấm lòng thịnh tình của gia đình này! Tôi chắc là gia đình đã ăn sắn luộc , nhường gạo cho chúng tôi ăn buổi hôm đó!
Tôi chỉ còn biết đứng tần ngần bên chiếc cầu bê tông bắc qua suối.
Ngôi nhà xưa cũng đã thay chủ, ngôi nhà đơn sơ nay đã là ngôi nhà bê tông cốt thép 4 tầng , sân thượng lấp loá thùng nước Inox ! Hàng rào chè xanh mướt nay là hàng rào sắt tua tua như mũi đòng nhọn chĩa nên trời! Tôi tự hỏi : Bác và gia đình đã chuyển đi đâu?
Cuồn cuộn hồi ức và lòng thầm biết ơn người chủ ngôi nhà bên suối xưa. Nếu còn sống thì cũng chỉ hơn 70 tuổi thôi, còn cô con gái bác chủ mời nước chè xanh tôi ở chong – võng , nay cũng ngoài 40 tuổi!
Cả đời tôi luôn ghi ơn tấm lòng thịnh tình của gia đình này! Tôi chắc là gia đình đã ăn sắn luộc , nhường gạo cho chúng tôi ăn buổi hôm đó!
Nếu vì C
Nhưng dù vậy lạ lẫm vậy , nó cũng không bao giờ che lấp được ký ức về bữa ăn đó kể từ khi tôi tốt nghiệp Đại học ,phải buộc “XA MẸ “ mình tự đi kiếm ăn !
Nhưng dù vậy lạ lẫm vậy , nó cũng không bao giờ che lấp được ký ức về bữa ăn đó kể từ khi tôi tốt nghiệp Đại học ,phải buộc “XA MẸ “ mình tự đi kiếm ăn !
Cầu mong cho bác chủ nhà bên suối ở Hạnh Lâm-Thanh Cương-Nghệ An luôn được tràn đầy ấm no hạnh phúc bên con cháu !
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét