Blog của ts Nguyễn Văn Hoa Thap Duong Bac Ninh Viet Nam-Nhà thơ Dịch giả thơ tiếng Đức , trong đó có bi kịch Faust von Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832 với 52 chú thích cùng 12.110 câu song ngữ Việt Đức trên blog ts nguyen van hoa
Thứ Sáu, 17 tháng 1, 2025
2025, thành công
Đúng là làm nghề gì thì có niềm vui của nghề ấy. Kiểu như làm đào tạo và nghiên cứu mà rỉ rả có đồng nghiệp quốc tế trích dẫn, tham khảo của mình vậy
Khảo dị chuyện cổ tích Việt Đức ( ví dụ Tám Cám và Lọ Lem) 1 / Đặt vấn đề Trước một tuần bảo vệ Luận án tiến sỹ ở Đức , tôi hoang mang vô cùng , hồ sơ bài vở hoàn thiện cả rồi. Cảm giác như cá nằm trên thớt. Học tiếng Đức ở Đại học ngoại ngữ Hà Nội , thày cô người Đức dậy và chấm thi , căng thẳng , cũng qua. Rồi học tiếng Đức ở Herder Institut Leipzig , giáo viên 100% người Đức, càng khó khăn , rồi cũng qua. Hôm nhận giấy hẹn về trường gắp giáo sư hướng dẫn khoa học Luận án tiến sỹ , hồi hộp , thao thức mất ngủ. Rồi đánh vật viết sửa bài bằng tiếng Đức , chương 1 qua , chương 2 qua và chương 3 hóc hiểm cũng qua . Hai giáo sư hướng dẫn xác nhận đồng ý cho bảo vệ . Vui mừng và lo âu trộn lẫn. Bảo vệ mà thất bại thì biết ăn nói thế nào với Sứ quán và Bộ Đại học , nói gì với gia đình bè bạn người thân. Một tuần chờ đợi , tôi chọn đọc truyện cổ tích tiếng Đức của 2 anh em Grimm. Mục đích đer giết thời gian nhậy cảm , học tư duy Đức từ cổ tích , học cách đối thoại ... Và cái gì đến phải đến ,ngày 27- Kỷ niệm khó quên 1987 tôi đã thành công trong buổi bảo vệ Luận án của mình. 1990 nước Đức thống nhất. Ta và Trung Quốc bình thường quan hệ. Thơi gian trôi tôi dịch Thơ Đức và 12.110 dòng bi kịch Faust của Gơt( ( Johaan Wolfgang von Goethe 1749 1832). Nhưng cổ tích vấn ám ảnh tôi. 2 /Chuyện cổ tích Grimm Hữu Ngọc ( quê Bắc Ninh) và Lương Văn Hông( quê Hải Dương ) đã dịch và in giấy chuyện cổ tích Grimm Đức. Trong bài này tôi khảo dị chuyện Lọ Lem với rấm Cám , tôi đã đọc bản dịch của 2 cụ lão thành uyên thâm khả kính này.
Còn Tấm Cám tôi theo trí nhớ lời Mẹ tôi kể ( mẹ tôi hưởng dương 100 tuổi và hưởng âm 15 năm ( 1911- 2025 ). 3/ Giống nhau Tấm Cám và Lọ Lem 3.1 /Ông bố đều vợ 1 chết , lấy vợ 2. 3.2 /Bà vợ 2 đều ác , thiên vị. 3.3/ Con vợ 1 đều là con gái. 3.4/ Con vợ 2 đều là con gái. 3.5/ Bố bất lực không bảo vệ con vợ 1. 3.6 Con vợ 1 đều bị đầy ải , miệt thị, tranh công 3.7 Con vợ 1 đều có "nhân vật siêu nhiên" giúp đỡ khi gặp khó khăn hoạn nạn ví dụ đi hội thở giầy 3.8 / Tấm và Lọ Lem đều có con chim đồng hành , vạch mặt sự tàn ác giả dối của con vợ 2 3.9 / Cái ác đều bị trừng trị, mẹ con vợ 2 bị quả báo. 3.10 / Đều được chim giúp phân loại thóc gạo(( Tấm Cám ) và đậu với tro bếp ( Lọ Lem) 3.11/Tấm và Lọ Lem được hạnh phúc , lấy chông có địa vị cao sang. 3.12/ Hoàng tử đều đẹp trai cao sang , mẫu người mà nhiều cô gái háo hức mơ ước. 4 Sự khác nhau 4.1 Trong Lọ Lem thì vợ 2 có 2 con gái , như vậy Lọ Lem bị chèn ép gấp 2 lần Tấm , đúng là :" 2 đánh 1 không chột cũng què". 4.2 Trong Lọ Lem, chim mổ mù mắt 2 con gái vợ 2. 4.3 Trong Lọ Lem 2 con gái của vợ 2 đều phải đẽo chân máu chảy dòng dòng để thử giầy, máu chảy , chim mách hoàng tử , nên bị lộ. 4.4 / Tấm có con cá bống là bạn. 4.5/ Lọ Lem luôn ra gốc cây bên mộ mẹ khóc than thân trách phận, và được cây thần ( Lọ Lem trông bên mộ mẹ ), giúp đỡ trang phục đi lễ hội. 4.6/ Tấm có ông Bụt che chở. 4.7/ Tấm tàng hình trong quả thị 4.8/ Tấm phải mò cua bắt ốc , chăn trâu ở đồng xa. 4.9 / Tấm cám có cây xoan đào , Lọ Lem có cây dẻ. 4.10/ Tấm phải trèo cau ( chi tiết nay vô lý, Tấm có thể sai lính thay mình trèo hái cau ). 5 Kết Luận Theo tôi tuy Đức và Việt xa nhau , ngày xưa giao thoa văn hóa rất khó. Lý giải người đàn ông hóa vợ thì nước nào cũng có , bi kịch "con anh ,con tôi ,con chúng ta " , phải xẩy ra. Bi kịch gia đình ở đâu cũng có. Chuyện Tấm Cám và Lọ Lem đều có thông điệp giống nhau : A/ "Cái ác , giả dối, phải bị lột trần và trừng trị" , B/ " Người yếu thế trong xã hội ( mồ côi mẹ ) dù bị đầy đọa, dù chịu lam lũ thiệt thòi , cuối cùng được bù đắp , có hậu , sống hạnh phúc giàu sang sung sướng. Tôi yêu Tấm & Lọ Lem. Tội nghiệp cho dì ghẻ và Cám cùng 2 con gái của vợ 2 trong Lọ Lem. Họ ích kỷ tham lam độc ác . Đáng trách ông bố hóa vợ bị vợ 2 chèn ép Tôi yêu chuyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi và cổ tích Đức của 2 anh em Grimm. Văn nghệ dân gian truyền khẩu, nay có mang càng bảo lưu và lan truyền rộng rãi , mãi mãi */* --- Kỷ niệm rất vui Đội bóng đá Việt Nam vô đich Đông Nam Á 2025.
/ Trong giới hạn bài ngắn này , tôi muốn phác họa chân dung Gơt qua con số. Ông có thời gian nổi tiếng nhất , tạo ra tên tuổi của mình, kéo dài từ năm 1770 đến năm 1830, khoảng 60 năm.
Ảnh hưởng của ông đã góp phần định hình lịch sử văn học Đức. 2 Vẽ chân dung Gơt qua con số . Ông sống 83 tuổi, có 60 năm cống hiến cho văn học nghệ thuật và khoa học tự nhiên ( ví dụ "Farbelehre " học thuyết màu sắc, tuy có ý kiến trái chiều ). Ông viết chừng 20 vở kịch, đủ thể loại : hài kịch , nhạc kịch , bị kịch, nhưng nổi tiếng nhất là Bi kịch thơ Faust( Traegodie Faust ) với 12.110 câu , đã lưu truyền qua 4 thế kỷ. Ông viết hàng vạn bức thư và nhận lại hành nghìn thư từ gia đình , bè bạn , & người tình 12 năm ( Charlotte von Stein hơn ông 7 tuổi ). Tất cả thư đó đã được sưu tầm thẩm định kiểm chứng và được in ấn và số hóa . Ông được dựng tượng ở 8 nước ví dụ Pháp , Ý , Nam Triều Tiên , Áo , Luxamburg , Tiệp, Brasil và riêng Hoa Kỳ có 7 tượng Gơt, có tượng sớm nhất dựng 1891 . Tác phẩm của Gơt đã tạo cảm hứng cho nhiều nhạc sỹ đương thời, có nhạc sỹ sáng tác 50 tác phẩm ( ví dụ ns Schubert). Nhiều bang Đức đã xuất bản các tác phẩm của ông. Nhiều nhất là 40 tập khoảng gần 4 vạn trang , mỗi tập gần 1 một nghìn trang, còn tinh tuyển ít cũng 10 tập ( gồm thơ, thư kịch, truyện) và các bài thuyết trình. Tại Weimar nơi ông thành danh , hiện nay có Bảo tàng quốc gia Gơt, Thư viện Gơt, Nhà Gơt, có song tượng Gơt & Si lơ ( Goethe und Schller) , nơi đây đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn . Ông không chỉ là tác giả mà còn là Dịch giả uy tín đương thời. Ông đã chuyển ngữ sang tiếng Đức ví dụ từ 4 ngoại ngữ nhiều tác phẩm từ tiếng Anh , Ý ,Pháp , Tây Ban Nha. Có người gọi ông là Shakepeare William ( Anh ) của Đức . Tác phẩm của ông cũng được chuyển ngữ sớm sang 4 ngoại ngữ ví dụ tiếng Anh , Pháp , Ý , Nga ... Ông đã học qua 2 trường đại học. Lần 1 vì bệnh bỏ học , nên tay trắng , nhưng để lại cho hậu thế 19 bài thơ tình . Lần 2 phải viết 2 luận án tốt nghiệp, Đề tài 1 :" chính quyền và tôn giáo " , Đề tài 2 :" về Mẹ giết con ". sau này người mẹ giết con đã thành nhân vật hư cấu Gretchen nổi tiếng trong bi kịch Faust. 3 Kết luận Tác phẩm của Gơt có nhiều thế hệ độc giả, trong đó cũng có độc giả là kẻ thù xâm lược chiếm đóng Đức . Độc giả đó là Napoleon Bonaparte ( 1769-1821), Không chỉ đọc sách và còn mời tác giả viết sách, năm 1808, đến hội kiến hai lần ở Đức tại Erfurt và Weimar. Khi đó tác giả sách 60 tuổi còn độc giả 40 tuổi. Ông được độc giả này coi trọng. Độc giả có 102 của Gớt.
Đã có hơn 400 tác giả nổi tiếng nghiên cứu về Gơt. Tác giả Đông Đức ( D D R ) Betthol Brecht đã nhận xét đại ý :" Klasser sterben in Krieg ", các nhà cổ điển đã chết trong chiến tranh. Gơt cũng không được quan tâm trong thời kỳ chiến tranh thế giới thứ hai. Ở Đông Đức D D R đã tôn vinh Gơt ở Weimar. Hiện nay các tác phẩm của ông đều đã được số hóa . Do vậy thuận tiện cho độc giả trên mạng quan tâm tra cứu về Gơt ./. (Hết bài). ( xin phép qua mạng clbvancbuong, Cá nhân Dịch giả thơ Đức NVH ( Tháp Dương Bắc Ninh ) , Xin chia buồn sâu sắc nhất đến các gia đỉnh tổn thất về người và tài sản trong cơn bão số 3 tháng 9 /2024)./.
Đúng là làm nghề gì thì có niềm vui của nghề ấy. Kiểu như làm đào tạo và nghiên cứu mà rỉ rả có đồng nghiệp quốc tế trích dẫn, tham khảo của mình vậy
Trả lờiXóaNGUYỄN VĂN HOA giới thiệu
Trả lờiXóaKhảo dị chuyện cổ tích Việt Đức
( ví dụ Tám Cám và Lọ Lem)
1 / Đặt vấn đề
Trước một tuần bảo vệ Luận án tiến sỹ ở Đức , tôi hoang mang vô cùng , hồ sơ bài vở hoàn thiện cả rồi. Cảm giác như cá nằm trên thớt.
Học tiếng Đức ở Đại học ngoại ngữ Hà Nội , thày cô người Đức dậy và chấm thi , căng thẳng , cũng qua.
Rồi học tiếng Đức ở Herder Institut Leipzig , giáo viên 100% người Đức, càng khó khăn , rồi cũng qua.
Hôm nhận giấy hẹn về trường gắp giáo sư hướng dẫn khoa học Luận án tiến sỹ , hồi hộp , thao thức mất ngủ.
Rồi đánh vật viết sửa bài bằng tiếng Đức , chương 1 qua , chương 2 qua và chương 3 hóc hiểm cũng qua . Hai giáo sư hướng dẫn xác nhận đồng ý cho bảo vệ .
Vui mừng và lo âu trộn lẫn.
Bảo vệ mà thất bại thì biết ăn nói thế nào với Sứ quán và Bộ Đại học , nói gì với gia đình bè bạn người thân.
Một tuần chờ đợi , tôi chọn đọc truyện cổ tích tiếng Đức của 2 anh em Grimm. Mục đích đer giết thời gian nhậy cảm , học tư duy Đức từ cổ tích , học cách đối thoại ...
Và cái gì đến phải đến ,ngày 27- Kỷ niệm khó quên
1987 tôi đã thành công trong buổi bảo vệ Luận án của mình.
1990 nước Đức thống nhất.
Ta và Trung Quốc bình thường quan hệ.
Thơi gian trôi tôi dịch Thơ Đức và 12.110 dòng bi kịch Faust của Gơt( ( Johaan Wolfgang von Goethe 1749 1832).
Nhưng cổ tích vấn ám ảnh tôi.
2 /Chuyện cổ tích Grimm
Hữu Ngọc ( quê Bắc Ninh) và Lương Văn Hông( quê Hải Dương ) đã dịch và in giấy chuyện cổ tích Grimm Đức.
Trong bài này tôi khảo dị chuyện Lọ Lem với rấm Cám , tôi đã đọc bản dịch của 2 cụ lão thành uyên thâm khả kính này.
Còn Tấm Cám tôi theo trí nhớ lời Mẹ tôi kể ( mẹ tôi hưởng dương 100 tuổi và hưởng âm 15 năm ( 1911- 2025 ).
3/ Giống nhau Tấm Cám và Lọ Lem
3.1 /Ông bố đều vợ 1 chết , lấy vợ 2.
3.2 /Bà vợ 2 đều ác , thiên vị.
3.3/ Con vợ 1 đều là con gái.
3.4/ Con vợ 2 đều là con gái.
3.5/ Bố bất lực không bảo vệ con vợ 1.
3.6 Con vợ 1 đều bị đầy ải , miệt thị, tranh công
3.7 Con vợ 1 đều có "nhân vật siêu nhiên" giúp đỡ khi gặp khó khăn hoạn nạn ví dụ đi hội thở giầy
3.8 / Tấm và Lọ Lem đều có con chim đồng hành , vạch mặt sự tàn ác giả dối của con vợ 2
3.9 / Cái ác đều bị trừng trị, mẹ con vợ 2 bị quả báo.
3.10 / Đều được chim giúp phân loại thóc gạo(( Tấm Cám ) và đậu với tro bếp ( Lọ Lem)
3.11/Tấm và Lọ Lem được hạnh phúc , lấy chông có địa vị cao sang.
3.12/ Hoàng tử đều đẹp trai cao sang , mẫu người mà nhiều cô gái háo hức mơ ước.
4 Sự khác nhau
4.1 Trong Lọ Lem thì vợ 2 có 2 con gái , như vậy Lọ Lem bị chèn ép gấp 2 lần Tấm , đúng là :" 2 đánh 1 không chột cũng què".
4.2 Trong Lọ Lem, chim mổ mù mắt 2 con gái vợ 2.
4.3 Trong Lọ Lem 2 con gái của vợ 2 đều phải đẽo chân máu chảy dòng dòng để thử giầy, máu chảy , chim mách hoàng tử , nên bị lộ.
4.4 / Tấm có con cá bống là bạn.
4.5/ Lọ Lem luôn ra gốc cây bên mộ mẹ khóc than thân trách phận, và được cây thần ( Lọ Lem trông bên mộ mẹ ), giúp đỡ trang phục đi lễ hội.
4.6/ Tấm có ông Bụt che chở.
4.7/ Tấm tàng hình trong quả thị
4.8/ Tấm phải mò cua bắt ốc , chăn trâu ở đồng xa.
4.9 / Tấm cám có cây xoan đào , Lọ Lem có cây dẻ.
4.10/ Tấm phải trèo cau ( chi tiết nay vô lý, Tấm có thể sai lính thay mình trèo hái cau ).
5 Kết Luận
Theo tôi tuy Đức và Việt xa nhau , ngày xưa giao thoa văn hóa rất khó.
Lý giải người đàn ông hóa vợ thì nước nào cũng có , bi kịch "con anh ,con tôi ,con chúng ta " , phải xẩy ra. Bi kịch gia đình ở đâu cũng có.
Chuyện Tấm Cám và Lọ Lem đều có thông điệp giống nhau :
A/ "Cái ác , giả dối, phải bị lột trần và trừng trị" ,
B/ " Người yếu thế trong xã hội ( mồ côi mẹ ) dù bị đầy đọa, dù chịu lam lũ thiệt thòi , cuối cùng được bù đắp , có hậu , sống hạnh phúc giàu sang sung sướng.
Tôi yêu Tấm & Lọ Lem.
Tội nghiệp cho dì ghẻ và Cám cùng 2 con gái của vợ 2 trong Lọ Lem. Họ ích kỷ tham lam độc ác .
Đáng trách ông bố hóa vợ bị vợ 2 chèn ép
Tôi yêu chuyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi và cổ tích Đức của 2 anh em Grimm.
Văn nghệ dân gian truyền khẩu, nay có mang càng bảo lưu và lan truyền rộng rãi , mãi mãi
*/*
---
Kỷ niệm rất vui Đội bóng đá Việt Nam vô đich Đông Nam Á 2025.
https://clbvanchuong.com/ts-nguyen-van-hoa-gioi-thieu-bid4043.html
Trả lờiXóa/ Trong giới hạn bài ngắn này , tôi muốn phác họa chân dung Gơt qua con số.
Trả lờiXóaÔng có thời gian nổi tiếng nhất , tạo ra tên tuổi của mình, kéo dài từ năm 1770 đến năm 1830, khoảng 60 năm.
Ảnh hưởng của ông đã góp phần định hình lịch sử văn học Đức.
2 Vẽ chân dung Gơt qua con số .
Ông sống 83 tuổi, có 60 năm cống hiến cho văn học nghệ thuật và khoa học tự nhiên ( ví dụ "Farbelehre " học thuyết màu sắc, tuy có ý kiến trái chiều ).
Ông viết chừng 20 vở kịch, đủ thể loại : hài kịch , nhạc kịch , bị kịch, nhưng nổi tiếng nhất là Bi kịch thơ Faust( Traegodie Faust ) với 12.110 câu , đã lưu truyền qua 4 thế kỷ.
Ông viết hàng vạn bức thư và nhận lại hành nghìn thư từ gia đình , bè bạn , & người tình 12 năm ( Charlotte von Stein hơn ông 7 tuổi ). Tất cả thư đó đã được sưu tầm thẩm định kiểm chứng và được in ấn và số hóa .
Ông được dựng tượng ở 8 nước ví dụ Pháp , Ý , Nam Triều Tiên , Áo , Luxamburg , Tiệp, Brasil và riêng Hoa Kỳ có 7 tượng Gơt, có tượng sớm nhất dựng 1891 .
Tác phẩm của Gơt đã tạo cảm hứng cho nhiều nhạc sỹ đương thời, có nhạc sỹ sáng tác 50 tác phẩm ( ví dụ ns Schubert).
Nhiều bang Đức đã xuất bản các tác phẩm của ông. Nhiều nhất là 40 tập khoảng gần 4 vạn trang , mỗi tập gần 1 một nghìn trang, còn tinh tuyển ít cũng 10 tập ( gồm thơ, thư kịch, truyện) và các bài thuyết trình.
Tại Weimar nơi ông thành danh , hiện nay có Bảo tàng quốc gia Gơt, Thư viện Gơt, Nhà Gơt, có song tượng Gơt & Si lơ ( Goethe und Schller) , nơi đây đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn .
Ông không chỉ là tác giả mà còn là Dịch giả uy tín đương thời. Ông đã chuyển ngữ sang tiếng Đức ví dụ từ 4 ngoại ngữ nhiều tác phẩm từ tiếng Anh , Ý ,Pháp , Tây Ban Nha. Có người gọi ông là Shakepeare William ( Anh ) của Đức .
Tác phẩm của ông cũng được chuyển ngữ sớm sang 4 ngoại ngữ ví dụ tiếng Anh , Pháp , Ý , Nga ...
Ông đã học qua 2 trường đại học.
Lần 1 vì bệnh bỏ học , nên tay trắng , nhưng để lại cho hậu thế 19 bài thơ tình .
Lần 2 phải viết 2 luận án tốt nghiệp, Đề tài 1 :" chính quyền và tôn giáo " , Đề tài 2 :" về Mẹ giết con ". sau này người mẹ giết con đã thành nhân vật hư cấu Gretchen nổi tiếng trong bi kịch Faust.
3 Kết luận
Tác phẩm của Gơt có nhiều thế hệ độc giả, trong đó cũng có độc giả là kẻ thù xâm lược chiếm đóng Đức . Độc giả đó là Napoleon Bonaparte ( 1769-1821), Không chỉ đọc sách và còn mời tác giả viết sách, năm 1808, đến hội kiến hai lần ở Đức tại Erfurt và Weimar. Khi đó tác giả sách 60 tuổi còn độc giả 40 tuổi. Ông được độc giả này coi trọng. Độc giả có 102 của Gớt.
Đã có hơn 400 tác giả nổi tiếng nghiên cứu về Gơt.
Tác giả Đông Đức ( D D R ) Betthol Brecht đã nhận xét đại ý :" Klasser sterben in Krieg ", các nhà cổ điển đã chết trong chiến tranh. Gơt cũng không được quan tâm trong thời kỳ chiến tranh thế giới thứ hai.
Ở Đông Đức D D R đã tôn vinh Gơt ở Weimar.
Hiện nay các tác phẩm của ông đều đã được số hóa .
Do vậy thuận tiện cho độc giả trên mạng quan tâm tra cứu về Gơt ./.
(Hết bài).
( xin phép qua mạng clbvancbuong, Cá nhân Dịch giả thơ Đức NVH ( Tháp Dương Bắc Ninh ) , Xin chia buồn sâu sắc nhất đến các gia đỉnh tổn thất về người và tài sản trong cơn bão số 3 tháng 9 /2024)./.