Thứ Ba, 29 tháng 4, 2025

Giải mã tục ngữ Đức

Giải mã tục ngữ Đức 3042020 1- Đặt vấn đề Tôi thấy trong đối thoại thày giáo tôi hay chèn tục ngữ.Văn cảnh đó giúp tôi hiểu sâu hơn lời của thày. Cũng như người nước ngoài nói tiếng Việt , khi nói chuyện biết " chèn " tục ngữ Việt thì ta có cảm tình với họ ngay. Quan hệ Việt Đức hai chiều xuất nhập khẩu , du học ,du lịch, đầu tư nước ngoài, ngoại giao ...rất phát triển. Do vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu tục ngữ Đức , để mọi người hiểu về " trí tuệ dân gian " qua tục ngữ Đức. 2 Thử so sánh : Việt Lời nói gió bay Làm trai cứ nước 2 mà nói Lời nói đọi máu Lời nói không mất tiền mua Nói xấu sau lưng Vâng dạ trước mặt đấm cặc sau lưng Ông nói gà bà nói vịt Nói Sơn Tây chết cây Hà Nội Đức Luegen haben kurze Beine Lời nói dối có chân ngắn Tue gutes und rede darueber Làm tốt và nói tốt Wenn man vom Teufel spricht , dann kommt ergelaufen Khi ai nhắc đến quỷ thì quỷ chạy tới & Một lần nói dối mọi người đã không tin thì sau đó nói thật cũng không ai tin Wer fluestert ,der luegt Ai nói thì thầm , kẻ ĐÓ nói dối Wer viet fragt,der viel irrt Ai hỏi nhiều, sẽ sai nhiều Worte sind Mordwaffen Lời nói là Vũ khí giết người Nhận xét 1- Lời nói rất quan trọng Việt " Lời nói đọi máu" Đúc "Worte sind Mordwaffen : Lời nói là Vũ khí giết người" 2- Lời nói dối có chân ngắn 3- Hỏi nhiều sẽ sai nhiều 4- Ai nói thầm là gã nói dối Tóm lại Lời nói nên đúng nơi ,đúng lúc ,đúng người Nói dối , "tung tin giả" tổn hại lợi ích toàn cục, cần tẩy chay./.* Tuc ngu Duc “Hàng xóm “ Nachbarrn sprichwoerter Vi du Cháy nhà hàng xóm ,bạn cũng nguy hiểm Luật sư tốt nhất, hàng xóm xấu nhất Hoàng xóm là con sói của hàng xóm Yêu khói Nhà mình hơn lửa Hàng xóm Ta tạo ra bè bạn & kẻ thù còn ông trời tạo ra hàng xóm Ta chúc cho hàng xóm có một con bò .Ông trời cho ta 2 con bò Sau khi gã hàng xóm chết sẽ biết gã đã để lại bao nhiêu trẻ con ở tất cả các Nhà hàng xóm Ai mua Nhà phải mua luôn hàng xóm Ai thả 1 con sói vào Nhà hàng xóm thì sẽ mất 8 con cừu Giữa 2 vườn hàng xóm là bức tường chắc chắn Muốn biết hàng xóm nghĩ gì về mình thì thử cãi nhau với hàng xóm Một láng giềng tốt hơn họ Hàng xấu ở xa Nhà mình súng túc hơn láng giềng giàu có Chó láng giềng sủa to hơn Ta đứng sau thì láng giềng không đi tới phía ta Hàng xóm thậm chí tìm thấy lỗi trên mặt trời Trước khi xây Nhà bạn phải quan sát Nhà láng giềng. Nếu họ là một hố xí thì bạn đã tự xây hầm mộ cho mình Nếu ta cứ xét nét láng giềng thì nẩy sinh lòngghen ghét Con lừa Nhà mình hơn con ngựa hàng xóm Nghe violon trên trời hơn nghe kèn hàng xóm Hàng xóm xấu tồi tệ hơn đau bụng Hàng xóm xấu xích mích liên miễn Hàng Xóm xấu hàng ngày bất hạnh Láng giềng xấu căng thẳng liên miên Không dùng đá ném chó vì hàng xóm làm theo Có thể không có bạn bè nhưng phải sống chung bên láng giềng Láng giềng liền tường vách hơn anh trai liền đất Trong tục ngữ Đức có nhiều câu khó tìm cặp song song trong tiếng Việt. Chắc vì vênh về địa lý văn hóa lịch sử kinh tế chính trị truyền thống ... Ví dụ -Không thể móc túi gã cởi truồng - Không có gà nở khi trứng chưa đẻ - Trong chiến tranh & trong tình yêu tất cả đều cho phép - Bụng no căng không thích học hành - Đến trước 5 phút là đúng giờ của lính Đức - Trước bục giảng thày tu mới trong sạch - Nguy hiểm khi gã ngu xi mà chăm chỉ - Hòa Bình không hài Hòa còn hơn chiến tranh chết người - Cá thối từ đầu Có lẽ từ từ mình sẽ tìm câu nghĩa song song với từng câu trên. *Wo das Augen nicht sehen will, helfel Werder Licht noch Brill: Nơi mà mắt không nhìn thấy, thì ánh sáng không phải không giúp đỡ khoan thủngIm Sturm tut es jeden Hafen Trong bão táp thì chỗ nào cũng làm hải cảng So sánh tục ngữ nói về ông trời Việt & Đứ Việt Trời có mắt Ăn ở với trời Trời cao đất dầy Lậy trời mưa xuống ĐỨC Gottes muehlen mahlen langsam.aber trefflich fein Trời xay chậm nhưng bột mì mịn tuyệt vời Gottes Wege sind unergruendlich Con đường của trời không lường Gott haelten Baeumeauf.bevor sie in den Himmel wachsen Trời che chở cho cây trước khi vườn lên không trung Trời chữa khỏi bệnh còn bác sỹ lấy tiền của bệnh nhân Trời trừng phạt thói kiểu ngạo Bạn tự giúp Bản thân mình chính là trời cứu giúp Nhận xét Cả 2 dòng tục ngữ đều thấy trời là một thế lực bí mật. Có sức mạnh không nhìn thấy . Nhưng điều sợ sự trừng phạt của thế lực bí mật này .vì dụ " Trời có mắt" ( Việt ). Hoặc " Gottes bestraft Eden Hochmuetigen: Trời trừng phạt thói kiểu ngạo) Về trẻ em ( trẻ con .thiếu nhi ) Việt Đi hỏi già về Nhà hỏi trẻ Miệng quan trốn trẻ Không đâu đến trẻ khỏe đâu đến già Tre già măng mọc Trừng không hơn vịt Đức Trẻ em & người say nói sự thật Trẻ em & người khù khờ nói thật Trứng khôn hơn gà mẹ Chúa che chở trẻ em & gã say rượu So sách tục ngữ Việt & Đức về người vợ VIỆT Vợ hiền Hòa Nhà hướng Nam Thuận vợ Thuận chồng biển đông tát cạn Tậu trâu lấy vợ làm Nhà ĐỨC Gut Pferd, das nie stolpert Gut Frau, das nie holpert: Con ngựa tốt không bao giờ vấp ngã; Người vợ tốt không bao giờ xích mích Tối là trinh nữ , đêm là vợ ; sáng là bà Nội trợ Nhận xét Điểm chung điều mong vợ tốt. Hiền Hòa như làn gió nam mát lành . Không ai mong chờ gió Bắc lạnh tê Tái thổi vào Nhà như ngôi Nhà hướng Bắc. Việt cho có 3 việc quan trọng trong đời " TẬU TRÂU , LẤY VỢ , LÀM NHÀ" VÌ CON TRÂU LÀ ĐẦU CƠ NGHIỆP. CÒN NGÔI NHÀ VÙNG BÃO TỐ TÀN KHỐC TRÚ ẨN 4 MÙA CẢ 1 ĐỜI NGƯỜI. NGƯỜI VIỆT RẤT COI TRỌNG VIẾC LẤY VỢ VÍ DỤ LẤy VỢ KÉN TỔNG , LẤY CHỒNG KÉN GIỐNG. CÒN NGƯỜI ĐỨC VÍ VỢ TỐT VỚI NGỰA TỐT.. ĐỨC CÒN CÓ CÂU RẤT CỰC ĐOAN " 1 CON NGỰA TỐT , 1 CON CHÓ TRUNG THÀNH CÒN HƠN 1000 NGƯỜI". Nhận xét thời nay @ 4.0 có lẽ " Vợ " đã khác voưj ngày xưa. Sống thử; sống thật có con cũng không đăng ký kết hôn ; mẹ đơn thân ; đồng tính ly hồn hình như bên Nội bên ngoại ; Đồng hướng ; Đồng môn...thấy phổ biến Được mùa chớ phụ ngô khoai Cây già khó uốn Cau trước chuối sau nhà Tre già măng mọc Đức Không ai trồng cây trên trời Không ai lựa cây già trồng trọt Keine Rose ohne Dornen Không có hoa hồng không có gai Nhận xét Ẩn dụ dùng thực vật để giáo dục con người. Nghĩa điều rất sâu xa. Ví dụ Tre già măng mọc; nhiều thế hệ nối tiếp nhau đánh giặc & dựng nước ( Viêt) Còn Đức muốn có tình yêu hạnh Phúc phải vượt qua chống gái. Hoa hồng nào chẳng có gai Tục ngữ 2 nước đều nói đến chọn giống tốt ; không chọn cây già. TUC NGƯ VÊ LAO ĐÔNG VIÊT TAY LAM HAM NHAI TAY QUAI MIÊNG TRÊ CO CÔNG MAI SĂT CO NGAY NÊN KIM KIÊN THA LÂU CUNG ĐÂY TÔ SANG MAI CƯA TRƯA MAI ĐUC ĂN CƠM CHUA MUA TÔI NGAY ĐƯC ARBEIT BRING BROT FAULENZEN HUNGERSNOT LAO ĐÔNG MANG ĐÊN BANH MI NÊU LƯƠI BIÊNG MANG ĐÊN NGHEO ĐOI KLUG ARBEIT MAN NICHT HART THÔNG MINH LAO ĐÔNG KHÔNG NĂNG NÊ NHÂN XET 2 DONG TUC NGƯ ĐÊU KHUYÊN NHU PHAI LAO ĐÔNG MƠI THOAT NGHEO ĐOI ĐÔNG THƠI ĐÊU LÊN AN KE LƯƠI BIÊNG ; LAM DÔI ĂN THÂT & PHAI CHĂM CHI THÔNG MINH TRONG LAO ĐÔNG*15*4*2020 SO SÁNH TỤC NGỮ VỀ CHIM*14/4/2020 +/VIỆT *NHỚN NHÁC NHƯ QUẠ VÀO CHUỒNG GÀ *HÔI NHƯ CÚ *NUÔI CÒ, CÒ MỔ MẮT *TU HÚ ĐẺ NHỜ +/ĐỨC *CON CHIM SẺ TRONG TAY TỐT HƠN CON BỒ CÂU TRÊN NÓC NHÀ Nhà Sách Bình Phước *MỘT CON NGỖNG TRỜI CHƯA LÀM NÊN MÙA HÈ NHẬN XÉT CẢ 2 NGUỒN TỤC NGỮ VỀ CHIM HẦU NHƯ ẨN DỤ THEO NGHĨA BÓNG, DÙNG CHIM ĐỂ NÓI VỀ CON NGƯỜIViệt Mèo già hóa cáo Chó treo mèo đậy Mèo vờn chuột Chuột gặm chân mèo Mèo khen mèo dài đuôi Đức Mèo ra ngoài chuột nhẩy lên bàn ăn Trời tối mèo nào cũng màu xám Nhận xét Còn mèo là vật nuôi thân thuộc trong tục ngữ 2 nước. Nó có ích bắt chuột cho chủ Nhà. Người Việt dùng mèo hiểu nghĩa bóng : " Mèo già hóa cáo" . Chỉ người có kinh nghiệm , hàm ý chế trách . Tục ngữ Đức Bellende Hunde beissen nicht Chó sủa không cắn Getroffene Hunde bellen Đánh cho cắn Haett der Hund nicht geschissen, haett er den Hasen gefangen Chó không có cứt , nó bắt thỏ Schlafende Hunde soll man nicht wecken Không nên đánh thức chó khi ngủ Wenn mir mein Hund das Liebste , danke nicht , es waere Suende Nếu con chó làm tôi yêu quý nhất thì không nghĩ đến màu lông của nó .Mein Hund blieb mir im Sturme treu , der Mensch nicht mal im Winde Nếu chó trung thành bên ta trong bão táp , thì ta cũng sẽ không gặp gió, Tục ngữ Viêt Chó không chê chủ nhà nghèo Chó cùng dứt giậu Mèo vào nhà thì khó, chó vào nhà thì may, Như chó với mèo Như chó cắn ma Nhận xét 1-Con chó cả 2 nguồn tục ngữ đều ghi nhận sự chung thủy với chủ nhân 2- Cả 2 đều cảnh báo tính hoang dã của nó , ví dụ Chó cùng dứt giậu( Viêt), Không đánh thức chó khi ngủSo sanh tuc ngư Viêt &Đưc *11/4/2020 VIÊT Mèo mù vớ cá rán ĐƯC GA MU CO LÂN CUNG MÔ TRUNG HAT giông lua miAERGARE DICH NICHT DASS ROSEN DORNEN HABEN SONDERN FREU DICH DASS DIE DORNEN ROSEN HABEN : BAN CHƠ NÔI GIÂN VI HOA HÔNG CO GAI,MA BAN NÊN VUI MƯNG VI TRONG GAI CO HOA HÔNGDer dummste Bauer erntet die dicksten Kartoffen: Bác nông dân đần độn nhất lại mót được củ khoai tây mũm mĩm nhất ruộngTỤC NGỮ ĐỨC 17/3/2020 1- NGHÈO MÀ KHỎE MẠNH HƠN GIÀU MANG BỆNH TẬT 2- GIÀU MÀ KHỎE MẠNH HƠN NGHÈO MANG BỆNH TẬT NHẬN XÉT ; RIÊNG MÌNH CHỌN CÂU 2Buổi tối là Gái trẻ Đêm là vợ trẻ Sáng là Gái xề SỰ THẬT Ở TRONG CỐC RƯỢU GÃ SAY KHÔNG BIẾT NÓI DỐI 3 Kết luận Tôi mong có nhiều bài của người khác cùng nghiên cứu chủ để này Thời gian tới tôi sẽ làm cuốn tục ngữ Đức kèm lời dịch tiếng Việt ./. 1/5/2020

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét