Blog của ts Nguyễn Văn Hoa Thap Duong Bac Ninh Viet Nam-Nhà thơ Dịch giả thơ tiếng Đức , trong đó có bi kịch Faust von Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832 với 52 chú thích cùng 12.110 câu song ngữ Việt Đức trên blog ts nguyen van hoa
Thứ Ba, 16 tháng 3, 2021
Song ngữ Bi kịch thơ Faust -Gớt (1749-1832 ) tham khảo sơ sài so sánh ngang niên biểu thời ở ta Vua Lê chúa Trịnh- Trịnh Nguyễn Phân Tranh tiếp Triều Tây Sơn đại phá quân Thanh , sau tiếp Gia Long , Minh Mạng
MGớt ( Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832) là ai ?
Có lẽ người Việt truyền nhau câu của Gớt ( Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832) : Lý thuyết là mầu xám, chỉ cây đời mãi mãi xanh tươi”;
Tôi quen Chủ tờ tạp chí “ Văn Mới “ , ông ấy có đặt tôi dịch chùm thơ của Gớt ( Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832) ; Để giúp tạp chí , tôi không lấy nhuận bút và tạp chí biếu , Đặc biệt ông yêu cầu tôi tìm bản gốc tiếng Đức câu nói truyền khẩu trên ; Tôi phải đọc Kịch thơ Faust và tìm đúng lời thoại trên; Ông chủ tạp chí này tận mắt nhìn câu này và nghe tôi đọc bằng tiếng Đức , ông đã mất và nên tạp chí tư nhân này đã đóng cửa.
Gớt nổi tiếng , vì bối cảnh khi đó :
Vùng đất Đức, từ lâu đã bị ngoại bang vùi dập, bị các nước khác xâm chiếm,... nền thi ca Đức... thiếu niềm tự tôn, niềm tự tôn của cả một dân tộc:
Vậy Gớt là ai? Wer is J.W.von Goethe
Ngôi nhà có địa chỉ 8314 Hofgut Sternen, Goethe đã sống tại ngôi nhà này trong suốt thời thơ ấu.
Cha của Goethe, Johann Caspar Goethe (1710–1782), sống cùng với gia đình ông trong một ngôi nhà lớn ở Frankfurt am Main, lúc bấy giờ là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh. Mặc dù là một luật gia, nhưng ông không kiếm tiền với nghề này mà sống nhờ vào tiền lời từ của cải mà cha ông đã để lại. Mẹ của Goethe, Catharina Elisabeth Textor (1731–1808), con gái của Thị trưởng của thành phố, cũng là một luật gia có tiếng tăm và xuất thân từ một gia đình giàu có, đã thành hôn với Johann Caspar 38 tuổi khi bà chỉ vừa 17. Nhờ vậy mà cả gia đình không bao giờ phải lo lắng về vấn đề tài chánh. Nhưng không may, tất cả các người con sau này của họ, ngoại trừ Goethe và em kế của ông, Cornelia Friderike Christiana, sinh vào năm 1750, đều chết trẻ.
Johann Caspar và các thầy gia sư đã dạy cho Goethe các bài học của tất cả các môn học phổ thông, đặc biệt là các ngôn ngữ
Johann Wolfgang von Goethe ( (28 tháng 8 năm 1749–22 tháng 3 năm 1832) là một nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết gia, nhà văn, nhà khoa học, họa sĩ lỗi lạc người Đức. Ông được coi là một trong những vĩ nhân trong nền văn chương thế giới. Hầu hết các tác phẩm của ông trường tồn với thời gian, một trong những số đó là kịch thơ Faust gồm 2 phần, tác phẩm này là một trong những đỉnh cao của nền văn chương thế giới.
Dư luận đánh giá ông rất cao :
Goethe là một trong những gương mặt điển hình của văn chương Đức đã thoát khỏi (đoạn tuyệt) trường phái cổ điển Weimar ở Đức trong cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, sự đoạn tuyệt này cũng trùng với thời kỳ khai sáng, và chủ nghĩa lãng mạn. Ông có ảnh hưởng rất lớn đến nền văn chương thế giới đặc biệt là ở châu Âu, Năm 1832, Goethe ra đi ở thành phố Weimar và được chôn cất tại Nghĩa trang Lịch sử Weimar
Kết luân bài viết
Tóm lại Gớt ra đời đúng thời điểm lịch sử ;Thế hệ sau đã đánh già đúng về ông ;Lần đầu tiên thi ca Đức có được niềm tự hào thực sự, và tự hào hơn là nhờ Đức Vua Friedrich Đại Đế và những chiến công của Người trong cuộc Đại chiến Bảy năm.
Tất cả mọi nền thi ca dân tộc đều mờ nhạt, càng mờ nhạt đi, nếu nó không dựa trên sự độc đáo nhân văn, không dựa trên những sự kiện gắn bó với nhân dân và những vị lãnh đạo xuất sắc của nước nó./.
Mùa xuân 2021 ngày 5-3ốc thời gian của Gớt ( 1749-1832 )
Gớt ( Jahann Wolfgang von Goethe )
Sơ sài so sánh , Đây là tác giả Kịch thơ Faust , ông sống cùng thời gian , nếu so sánh với Việt Nam ta
Gớt sinh ra & trưởng thành so sánh thời gian
thì khi đó Việt Nam Trịnh Nguyễn phân tranh ...
Ta có vua Lê Hiển Tông (1740-1789 ) ;
Cũng là có vua Lê Chiêu Thống (1786-1788 ) , chạy sang Tầu và chết năm 1793;
Trịnh Doanh chết 1767
Trịnh Sâm chết 1782
1789 Quang Trung đại phá quân Thanh ;
Triều Tây Sơn 1778-1802
Triều Nguyễn 1802-1945
Gớt sống qua triều đại vua Gia Long và chết 1832 ngang triều đại vua Minh Mạng
Mấy nét sơ sài so sánh niên biểu với ta , để biết bối cảnh ra đời Kịch thơ Faust của Gớt ở Đức
Faust của Gớt –Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832 ( Từ câu 105 đến câu 155 )
Nhà thơ
Bạn không cảm thấy một nghề thủ công như vậy tồi tệ như thế nào!
105
Điều đó ít có lợi cho một nghệ sĩ thực
Các quý ông sạch sẽ
Tôi nhận thấy, một câu châm ngôn với các bạn.
Giám đốc.
Một lời trách móc như vậy khiến tôi không hề hấn gì;
Một người đàn ông nghĩ rằng mình đúng
Dichter.
Ihr fühlet nicht wie schlecht ein solches Handwerk sey!
105
Wie wenig das den ächten Künstler zieme!
Der saubern Herren Pfuscherey
Ist, merk’ ich, schon bey euch Maxime.
Director.
Ein solcher Vorwurf läßt mich ungekränkt;
Ein Mann, der recht zu wirken denkt,
110
Phải bám vào công cụ tốt nhất.
Hãy nhớ rằng bạn có gỗ mềm để tách,
Và chỉ cần nhìn vào người bạn đang viết !
Khi buồn chán thúc đẩy anh ta
Nếu người đó đã chán với bữa ăn bị bỏ qua,
110
Muß auf das beste Werkzeug halten.
Bedenkt, ihr habet weiches Holz zu spalten,
Und seht nur hin für wen ihr schreibt!
Wenn diesen Langeweile treibt,
Kommt jener satt vom übertischten Mahle,
115
Và điều tồi tệ nhất là gì
Một số ít đến từ việc đọc các tạp chí.
Một người lao đến với chúng tôi một cách lơ đãng, như những lễ hội mặt nạ,
Và sự tò mò chỉ tạo cảm hứng cho mỗi bước đi;
Những người phụ nữ thể hiện bản thân và sự khéo léo của họ cho những gì tốt nhất
115
Und, was das allerschlimmste bleibt,
Gar mancher kommt vom Lesen der Journale.
Man eilt zerstreut zu uns, wie zu den Maskenfesten,
Und Neugier nur beflügelt jeden Schritt;
Die Damen geben sich und ihren Putz zum besten
120
Và chơi mà không mất phí.
Bạn mơ ước điều gì ở độ cao nhà thơ của bạn?
Điều gì khiến một ngôi nhà đầy đủ khiến bạn hạnh phúc?
Hãy nhìn những khách hàng quen gần đó!
Một nửa là đồ lạnh, một nửa là đồ thô.
120
Und spielen ohne Gage mit.
Was träumet ihr auf eurer Dichter-Höhe?
Was macht ein volles Haus euch froh?
Beseht die Gönner in der Nähe!
Halb sind sie kalt, halb sind sie roh.
125
Ai, sau khi chơi, hy vọng một ván bài
Một đêm hoang dã trên ngực của một cô gái điếm.
Những gì rắc rối cho bạn những kẻ ngu ngốc tội nghiệp
Vì một mục đích như vậy, những người đáng yêu trầm ngâm?
Tôi nói với bạn, chỉ cần cho nhiều hơn, và luôn luôn, nhiều hơn nữa,
125
Der, nach dem Schauspiel, hofft ein Kartenspiel,
Der eine wilde Nacht an einer Dirne Busen.
Was plagt ihr armen Thoren viel,
Zu solchem Zweck, die holden Musen?
Ich sag’ euch, gebt nur mehr, und immer, immer mehr,
130
Vì vậy, bạn không bao giờ có thể lạc khỏi mục tiêu của mình,
Chỉ cố gắng làm mọi người nhầm lẫn
Rất khó để thỏa mãn họ
Bạn làm nghề gì? Vui sướng hay đau đớn?
Nhà thơ.
Đi tìm một người hầu khác!
130
So könnt ihr euch vom Ziele nie verirren,
Sucht nur die Menschen zu verwirren,
Sie zu befriedigen ist schwer – –
Was fällt euch an? Entzückung oder Schmerzen?
Dichter.
Geh hin und such dir einen andern Knecht!
135
Nhà thơ nên có quyền cao nhất
Quyền con người mà thiên nhiên ban tặng cho anh ta,
Vì lợi ích của bạn để đánh lừa xung quanh!
Làm thế nào để anh ấy lay động tất cả trái tim?
Làm thế nào để anh ta chiến thắng đánh bại từng yếu tố?
135
Der Dichter sollte wohl das höchste Recht,
Das Menschenrecht, das ihm Natur vergönnt,
Um deinetwillen freventlich verscherzen!
Wodurch bewegt er alle Herzen?
Wodurch besiegt er jedes Element?
140
Nó không phải là nó trong hàng? điều đó thoát ra khỏi lòng,
Và gói cả thế giới trở lại trái tim anh ấy.
Nếu bản chất của chuỗi là vô tận,
Quay một cách thờ ơ, buộc trên trục chính,
Nếu tất cả chúng sinh ở trong một số lượng không hài hòa
140
Ist es der Einklang nicht? der aus dem Busen dringt,
Und in sein Herz die Welt zurücke schlingt.
Wenn die Natur des Fadens ew’ge Länge,
Gleichgültig drehend, auf die Spindel zwingt,
Wenn aller Wesen unharmon’sche Menge
145
Nghe có vẻ khó chịu với nhau;
Ai chia sẻ cùng một bộ truyện, luôn luôn chảy
Tiếp thêm sinh lực rằng nó hoạt động nhịp nhàng?
Ai kêu gọi cá nhân dâng mình chung?
Nơi nó đánh vào những hợp âm tuyệt vời
145
Verdrießlich durch einander klingt;
Wer theilt die fließend immer gleiche Reihe
Belebend ab, daß sie sich rythmisch regt?
Wer ruft das Einzelne zur allgemeinen Weihe?
Wo es in herrlichen Accorden schlägt,
150
Ai khiến cơn bão hoành hành những đam mê?
Buổi tối có phát sáng theo nghĩa nghiêm túc không?
Ai đổ hết những bông hoa mùa xuân tươi đẹp
Trên con đường yêu dấu?
Ai bện lá xanh vô nghĩa .
150
Wer läßt den Sturm zu Leidenschaften wüthen?
Das Abendroth im ernsten Sinne glühn?
Wer schüttet alle schönen Frühlingsblüten
Auf der Geliebten Pfade hin?
Wer flicht die unbedeutend grünen Blätter
155
Bằng khen của mọi loại như một vòng hoa?
Ai sẽ bảo vệ đỉnh Olympus? hợp nhất các vị thần?
Sức mạnh của con người bộc lộ ở nhà thơ.
Người hài hước.
Vì vậy, họ cần những sức mạnh xinh đẹp
Và công việc kinh doanh của người chủ hiệu,
155
Zum Ehrenkranz Verdiensten jeder Art?
Wer sichert den Olymp? vereinet Götter?
Des Menschen Kraft im Dichter offenbart.
Lustige Person.
So braucht sie denn die schönen Kräfte
Und treibt die dicht’rischen Geschäfte,
Faust ( Từ câu 160 đến câu 100 )
Nhật ký dịch 1932021
Người hài hước.
Vì vậy, họ cần những sức mạnh xinh đẹp
Và công việc kinh doanh ,
Lustige Person.
So braucht sie denn die schönen Kräfte
Und treibt die dicht’rischen Geschäfte,
160
Làm thế nào để phiêu lưu mạo hiểm đi vào một cuộc tình.
Bạn tiếp cận một cách tình cờ, bạn cảm thấy bạn ở lại
Và từng chút một trở nên vướng víu;
Hạnh phúc lớn lên, rồi thử thách
Một người vui mừng, bây giờ nỗi đau đang đến gần,
160
Wie man ein Liebesabenteuer treibt.
Zufällig naht man sich, man fühlt, man bleibt
Und nach und nach wird man verflochten;
Es wächst das Glück, dann wird es angefochten,
Man ist entzückt, nun kommt der Schmerz heran,
165
Và trước khi bạn biết nó, đó là một cuốn tiểu thuyết.
Hãy làm một chương trình như vậy nữa!
Chỉ tiếp cận với cuộc sống con người đầy đủ!
Mọi người đều sống nó, không nhiều người biết về nó,
Và bạn lấy nó ở đâu, thật thú vị.
165
Und eh man sich’s versieht ist’s eben ein Roman.
Laßt uns auch so ein Schauspiel geben!
Greift nur hinein ins volle Menschenleben!
Ein jeder lebt’s, nicht vielen ist’s bekannt,
Und wo ihr’s packt, da ist’s interessant.
170
Một chút rõ ràng trong những bức tranh đầy màu sắc
Nhiều sai sót và một tia sáng của sự thật
Đây là cách ủ thuốc tốt nhất
Ai làm mới và xây dựng nên tất cả thế giới.
Để rồi những bông hoa đẹp nhất gom góp cho tuổi thanh xuân
170
In bunten Bildern wenig Klarheit,
Viel Irrthum und ein Fünkchen Wahrheit,
So wird der beste Trank gebraut,
Der alle Welt erquickt und auferbaut.
Dann sammelt sich der Jugend schönste Blüte
175
Trước trò chơi của bạn và lắng nghe tiết lộ,
Rồi mọi trái tim dịu dàng đều hút
Sự nuôi dưỡng u sầu xuất hiện từ công việc của bạn;
Rồi sớm cái này, sớm cái kia, sẽ phấn khích
Mọi người nhìn thấy những gì anh ấy có trong tim.
175
Vor eurem Spiel und lauscht der Offenbarung,
Dann sauget jedes zärtliche Gemüthe
Aus eurem Werk sich melanchol’sche Nahrung;
Dann wird bald dies bald jenes aufgeregt,
Ein jeder sieht was er im Herzen trägt.
180
Họ vẫn sẵn sàng khóc và cười,
Họ vẫn tôn vinh sự đu dây, thích thú với vẻ bề ngoài;
Không có gì để làm hài lòng bất cứ ai đã hoàn thành,
Một người đang trưởng thành sẽ luôn biết ơn.
Nhà thơ.
Vì vậy, hãy trả lại cho tôi thời gian
180
Noch sind sie gleich bereit zu weinen und zu lachen,
Sie ehren noch den Schwung, erfreuen sich am Schein;
Wer fertig ist, dem ist nichts recht zu machen,
Ein Werdender wird immer dankbar seyn.
Dichter.
So gieb mir auch die Zeiten wieder,
185
Vì tôi vẫn đang trở thành chính mình,
Có một đài phun nước của những bài hát đông đúc
Liên tục tái sinh,
Vì sương mù bao phủ thế giới khỏi tôi,
Những điều kỳ diệu trong nụ vẫn hứa hẹn
185
Da ich noch selbst im Werden war,
Da sich ein Quell gedrängter Lieder
Ununterbrochen neu gebar,
Da Nebel mir die Welt verhüllten,
Die Knospe Wunder noch versprach,
190
Kể từ khi tôi bẻ gãy ngàn bông hoa
Mà dồi dào lấp đầy tất cả các thung lũng.
Tôi không có gì và chưa đủ
Sự thôi thúc đối với sự thật và niềm vui trong sự lừa dối.
Đưa ra những lời thúc giục không kiềm chế,
190
Da ich die tausend Blumen brach,
Die alle Thäler reichlich füllten.
Ich hatte nichts und doch genug,
Den Drang nach Wahrheit und die Lust am Trug.
Gieb ungebändigt jene Triebe,
195
Hạnh phúc đau đớn sâu sắc
Sức mạnh của hận thù, sức mạnh của tình yêu,
Trả lại tuổi thanh xuân cho tôi!
195
Das tiefe schmerzenvolle Glück,
Des Hasses Kraft, die Macht der Liebe,
Gieb meine Jugend mir zurück!
Người hài hước.
Bạn cần những người trẻ tuổi, bạn thân mến, cùng lắm là
Khi kẻ thù dồn bạn vào trận chiến,
200
Nếu bằng lực trên cổ của bạn
Cô gái thân yêu nhất đi chơi
Khi xa vòng hoa chạy nhanh
Khó đạt được mục tiêu vẫy gọi ,
Nếu sau vũ điệu quay cuồng bạo lực
Lustige Person.
Der Jugend, guter Freund, bedarfst du allenfalls
Wenn dich in Schlachten Feinde drängen,
200
Wenn mit Gewalt an deinen Hals
Sich allerliebste Mädchen hängen,
Wenn fern des schnellen Laufes Kranz
Vom schwer erreichten Ziele winket,
Wenn nach dem heftgen Wirbeltanz205-250 Faust von Goethe 1749-1832
205
Những đêm say sưa đãi tiệc.
Nhưng vào trò chơi dây nổi tiếng
Để can thiệp bằng lòng can đảm và ân sủng,
Sau một mục tiêu tự đặt ra
Đi lang thang với những người điên đáng yêu,
205
Die Nächte schmausend man vertrinket.
Doch ins bekannte Saitenspiel
Mit Muth und Anmuth einzugreifen,
Nach einem selbgesteckten Ziel
Mit holdem Irren hinzuschweifen,
210
Đó là, quý ông già, là nhiệm vụ của bạn
Và chúng tôi tôn thờ bạn không ít vì điều đó.
Tuổi tác không làm trẻ con biết nói
Nó chỉ thấy chúng tôi là những đứa trẻ thực sự.
Giám đốc.
Các từ đã thay đổi đủ
210
Das, alte Herrn, ist eure Pflicht,
Und wir verehren euch darum nicht minder.
Das Alter macht nicht kindisch, wie man spricht,
Es findet uns nur noch als wahre Kinder.
Director.
Der Worte sind genug gewechselt,
215
Cuối cùng hãy để tôi cũng thấy những việc làm;
Trong khi đó bạn chuyển sang khen ngợi,
Một cái gì đó hữu ích có thể xảy ra.
Nói nhiều về tâm trạng có nghĩa là gì?
Nó không bao giờ xuất hiện cho những người do dự.
215
Laßt mich auch endlich Thaten sehn;
Indeß ihr Complimente drechselt,
Kann etwas nützliches geschehn.
Was hilft es viel von Stimmung reden?
Dem Zaudernden erscheint sie nie.
220
Nếu bạn trao thân cho các nhà thơ,
Đó là cách thơ ra lệnh.
Bạn biết chúng tôi cần gì
Chúng tôi muốn nhấm nháp đồ uống một cách khó khăn;
Bây giờ pha cho tôi ngay lập tức!
220
Gebt ihr euch einmal für Poeten,
So kommandirt die Poesie.
Euch ist bekannt was wir bedürfen,
Wir wollen stark Getränke schlürfen;
Nun braut mir unverzüglich dran!
225
Những gì không xảy ra ngày hôm nay sẽ không được thực hiện vào ngày mai,
Và không nên bỏ lỡ một ngày nào
Điều có thể nên là quyết định
Mạnh dạn nắm lấy cái đầu
Anh ấy không muốn để nó đi sau đó
225
Was heute nicht geschieht, ist Morgen nicht gethan,
Und keinen Tag soll man verpassen,
Das Mögliche soll der Entschluß
Beherzt sogleich beym Schopfe fassen,
Er will es dann nicht fahren lassen,
230
Và tiếp tục làm việc bởi vì anh ấy phải làm vậy.
Bạn biết đấy, trên sân khấu Đức của chúng tôi
Mọi người đều thử những gì mình thích;
Vì vậy, hãy chăm sóc tôi ngày hôm đó
Không phải khách hàng tiềm năng và không phải máy móc.
230
Und wirket weiter, weil er muß.
Ihr wißt, auf unsern deutschen Bühnen
Probirt ein jeder was er mag;
Drum schonet mir an diesem Tag
Prospecte nicht und nicht Maschinen.
235
Sử dụng ánh sáng bầu trời lớn và nhỏ,
Bạn có thể lãng phí các vì sao;
Trên nước, lửa, tường đá,
Không thiếu động vật và chim chóc.
Vì vậy, các bước trong nhà trọ chật hẹp
235
Gebraucht das groß’ und kleine Himmelslicht,
Die Sterne dürfet ihr verschwenden;
An Wasser, Feuer, Felsenwänden,
An Thier und Vögeln fehlt es nicht.
So schreitet in dem engen Breterhaus
240
Toàn bộ vòng tròn của sự sáng tạo
Và đi bộ với tốc độ có chủ ý
Từ thiên đường, qua thế giới, đến địa ngục.
Lời mở đầu trên Thiên đường.
Chúa, các chủ thể trên trời, sau đó là Mephistopheles.
Ba vị tổng lãnh thiên thần bước tới.
Raphael.
Mặt trời chiếu lối cũ
Trong các lĩnh vực của tình anh em, các cuộc thi ca hát,
240
Den ganzen Kreis der Schöpfung aus,
Und wandelt, mit bedächtger Schnelle,
Vom Himmel, durch die Welt, zur Hölle.
Prolog im Himmel.
Der Herr, die himmlischen Heerscharen, nachher Mephistopheles.
Die drey Erzengel treten vor.
Raphael.
Die Sonne tönt, nach alter Weise,
In Brudersphären Wettgesang,
245 Và hành trình quy định của họ
Hoàn thành nó với một bước đi sấm sét.
Cảnh tượng của chúng mang lại sức mạnh cho các thiên thần,
Khi không ai muốn hiểu họ.
Những công trình cao không thể hiểu nổi
245
Und ihre vorgeschriebne Reise
Vollendet sie mit Donnergang.
Ihr Anblick giebt den Engeln Stärke,
Wenn keiner sie ergründen mag.
Die unbegreiflich hohen Werke
250 Vẫn tuyệt vời như ngày đầu tiên.
Gabriel.
Và nhanh chóng và cực kỳ nhanh chóng
Sự huy hoàng của trái đất quay;
Thiên đường thay đổi ánh sáng
Với đêm sâu nặng trĩu;
250
Sind herrlich wie am ersten Tag.
Gabriel.
Und schnell und unbegreiflich schnelle
Dreht sich umher der Erde Pracht;
Es wechselt Paradieses-Helle
Mit tiefer schauervoller Nacht;
250 Vẫn tuyệt vời như ngày đầu tiên. Gabriel. Và nhanh chóng và cực kỳ nhanh chóng Sự huy hoàng của trái đất quay; Thiên đường thay đổi ánh sáng Với đêm sâu nặng trĩu;255-355 Bi Kịch thơ Faust von Gớt – Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832
255
Biển tạo bọt trong sông rộng
Dưới đáy đá
Và đá và biển bị xé nát
Trong một cuộc chạy nhanh vĩnh viễn của những quả cầu.
Michael.
Và những cơn bão ầm ầm trong cuộc cạnh tranh
255
Es schäumt das Meer in breiten Flüssen
Am tiefen Grund der Felsen auf,
Und Fels und Meer wird fortgerissen
In ewig schnellem Sphärenlauf.
Michael.
Und Stürme brausen um die Wette
260
Từ biển đến đất, từ đất đến biển,
Và, tức giận, tạo thành một chuỗi
Hiệu ứng sâu sắc nhất xung quanh.
Một ngọn lửa tàn phá nhấp nháy
Con đường trước tiếng sét đánh.
260
Vom Meer aufs Land vom Land aufs Meer,
Und bilden wüthend eine Kette
Der tiefsten Wirkung rings umher.
Da flammt ein blitzendes Verheeren
Dem Pfade vor des Donnerschlags.
265
Nhưng hãy tôn thờ những sứ giả của Ngài,
Chúa ơi
Bước đi nhẹ nhàng trong ngày của bạn.
Gửi cho Drey.
Cảnh tượng mang lại sức mạnh cho các thiên thần
Vì không ai muốn hiểu bạn
Và tất cả các tác phẩm cao của bạn
265
Doch deine Boten, Herr, verehren
Das sanfte Wandeln deines Tags.
Zu Drey.
Der Anblick giebt den Engeln Stärke
Da keiner dich ergründen mag,
Und alle deine hohen Werke
270
Vẫn tuyệt vời như ngày đầu tiên.
Mephistopheles.
Hỡi Chúa, vì bạn, hãy đến gần hơn một lần nữa
Và hỏi mọi thứ với chúng tôi như thế nào
Và bạn thường thích gặp tôi;
Đây là cách bạn nhìn thấy tôi trong số những người hầu
270
Sind herrlich wie am ersten Tag.
Mephistopheles.
Da du, o Herr, dich einmal wieder nahst
Und fragst wie alles sich bey uns befinde,
Und du mich sonst gewöhnlich gerne sahst;
So siehst du mich auch unter dem Gesinde.
275
Thứ lỗi cho tôi, tôi không thể nói cao
Và ngay cả khi cả vòng tròn chế giễu tôi;
Những trò lố của tôi chắc chắn sẽ làm bạn cười
Nếu bạn không ngừng cười.
Tôi không biết phải nói gì về mặt trời và thế giới,
275
Verzeih, ich kann nicht hohe Worte machen,
Und wenn mich auch der ganze Kreis verhöhnt;
Mein Pathos brächte dich gewiß zum lachen,
Hättst du dir nicht das Lachen abgewöhnt.
Von Sonn’ und Welten weiß ich nichts zu sagen,
280
Tôi chỉ thấy mọi người đấu tranh như thế nào.
Vị thần nhỏ của thế giới luôn luôn như vậy
Và vẫn lạ lùng như ngày đầu tiên.
Anh ấy sẽ sống tốt hơn một chút
Nếu bạn không ban cho anh ta ánh sáng của thiên đàng;280
Ich sehe nur wie sich die Menschen plagen.
Der kleine Gott der Welt bleibt stets von gleichem Schlag,
Und ist so wunderlich als wie am ersten Tag.
Ein wenig besser würd’ er leben,
Hättst du ihm nicht den Schein des Himmelslichts gegeben;
285 Anh ấy gọi nó là lý do và cần nó một mình Chỉ để trở thành động vật hơn bất kỳ động vật nào.
Đối với tôi, nó dường như được sự cho phép . Cảm ơn,
Giống như một trong những con ve sầu chân dài Điều đó luôn bay và nhảy trong khi bay
285
Er nennts Vernunft und braucht’s allein
Nur thierischer als jedes Thier zu seyn.
Er scheint mir, mit Verlaub von Ew. Gnaden,
Wie eine der langbeinigen Cicaden,
Die immer fliegt und fliegend springt
290
Và ngay lập tức trong cỏ bài hát cũ của nó hát;
Và anh ấy sẽ chỉ nằm trên cỏ!
Anh ta chúi mũi vào từng cắn hạt .
Quý ông.
Bạn không còn gì để nói với tôi?
Bạn có luôn luôn đến để truy tố?
290
Und gleich im Gras ihr altes Liedchen singt;
Und läg’ er nur noch immer in dem Grase!
In jeden Quark begräbt er seine Nase.
Der Herr.
Hast du mir weiter nichts zu sagen?
Kommst du nur immer anzuklagen?
295
Không có gì trên trái đất cho bạn mãi mãi?
Mephistopheles.
Không, thưa ngài! Tôi nghĩ rằng nó thực sự tồi tệ ở đó, như mọi khi.
Những người đưa tôi đi trong những ngày khốn khổ của họ
Tôi không thích làm bệnh hoạn ngay cả những người nghèo khổ.
295
Ist auf der Erde ewig dir nichts recht?
Mephistopheles.
Nein Herr! ich find’ es dort, wie immer, herzlich schlecht.
Die Menschen dauern mich in ihren Jammertagen,
Ich mag sogar die Armen selbst nicht plagen.
Quý ông.
Bạn có biết Faust không
Mephistopheles.
Tiến sĩ?
Quý ông.
Người phục vụ của tôi!
Mephistopheles.
Der Herr.
Kennst du den Faust?
Mephistopheles.
Den Doctor?
Der Herr.
Meinen Knecht!
Mephistopheles.
300
Quả thật! anh ấy phục vụ bạn theo một cách đặc biệt.
Thức uống ngu xuẩn không phải trần gian, cũng không phải là thức ăn.
Quá trình lên men đẩy anh ta đi xa,
Anh ta nhận thức được một nửa về sự điên rồ của mình;
Anh ấy yêu cầu những ngôi sao đẹp nhất từ trên trời,
Mephistopheles.
300
Fürwahr! er dient euch auf besondre Weise.
Nicht irdisch ist des Thoren Trank noch Speise.
Ihn treibt die Gährung in die Ferne,
Er ist sich seiner Tollheit halb bewußt;
Vom Himmel fordert er die schönsten Sterne,
305
Và từ trái đất mọi ham muốn cao nhất
Và tất cả gần và tất cả xa
Không thỏa mãn lồng ngực xúc động sâu sắc.
Quý ông.
Giá như bây giờ anh ta phục vụ tôi một cách bối rối;
Vì vậy, tôi sẽ sớm hướng dẫn anh ta rõ ràng
305
Und von der Erde jede höchste Lust,
Und alle Näh’ und alle Ferne
Befriedigt nicht die tiefbewegte Brust.
Der Herr.
Wenn er mir jetzt auch nur verworren dient;
So werd’ ich ihn bald in die Klarheit führen.
310
Người làm vườn biết khi nào cây xanh tươi
Hoa và quả đó sẽ tô điểm cho những năm tháng sau này.
Mephistopheles.
Bạn đang cá cược gì bạn vẫn nên mất nó!
Nếu bạn cho phép tôi
Để anh nhẹ nhàng dẫn đường cho tôi.
310
Weiß doch der Gärtner, wenn das Bäumchen grünt,
Daß Blüt’ und Frucht die künft’gen Jahre zieren.
Mephistopheles.
Was wettet ihr? den sollt ihr noch verlieren!
Wenn ihr mir die Erlaubniß gebt
Ihn meine Straße sacht zu führen.
Quý ông.
315
Miễn là anh ấy còn sống trên trái đất,
Vì vậy, bạn không bị cấm từ lâu.
Con người sai miễn là anh ta phấn đấu.
Mephistopheles.
Tôi cảm ơn bạn vì điều đó; bởi vì với người chết
Tôi không bao giờ thích bị sa lầy.
Der Herr.
315
So lang’ er auf der Erde lebt,
So lange sey dir’s nicht verboten.
Es irrt der Mensch so lang er strebt.
Mephistopheles.
Da dank’ ich euch; denn mit den Todten
Hab’ ich mich niemals gern befangen.
320
Hơn hết, tôi yêu đôi má đầy đặn, tươi tắn.
Tôi không ở nhà cho một xác chết;
Tôi cảm thấy như một con mèo với một con chuột.
[
Quý ông.
Tốt thôi bạn muốn sao cũng được!
Trừ linh hồn này khỏi nguồn của nó,
320
Am] meisten lieb’ ich mir die vollen frischen Wangen.
Für einen Leichnam bin ich nicht zu Haus;
Mir geht es wie der Katze mit der Maus.
[
Der Herr.
Nun gut, es sey dir überlassen!
Zieh diesen Geist von seinem Urquell ab,
325
Và dẫn dắt anh ấy, bạn có thể nắm bắt anh ấy không
Trên đường xuống với
Và xấu hổ khi bạn phải thú nhận:
Một người đàn ông tốt, trong sự thôi thúc đen tối của mình,
Nhận thức rõ về con đường đúng đắn.
325
Und führ’ ihn, kannst du ihn erfassen,
Auf deinem Wege mit herab,
Und steh’ beschämt, wenn du bekennen mußt:
Ein guter Mensch, in seinem dunkeln Drange,
Ist sich des rechten Weges wohl bewußt.
Mephistopheles.
330 Được rồi! nó chỉ không mất nhiều thời gian. Tôi hoàn toàn không sợ vụ cá cược của mình.
Khi tôi đạt được mục đích của mình
Bạn có cho phép tôi chiến thắng với tất cả trái tim của tôi.
Anh ta sẽ ăn bụi và với niềm vui,
Mephistopheles.
330
Schon gut! nur dauert es nicht lange.
Mir ist für meine Wette gar nicht bange.
Wenn ich zu meinem Zweck gelange,
Erlaubt ihr mir Triumph aus voller Brust.
Staub soll er fressen, und mit Lust,
335
Như dì tôi, con rắn nổi tiếng.
Quý ông.
Bạn chỉ có thể xuất hiện tự do ở đó quá;
Tôi chưa bao giờ ghét của bạn như bạn.
Của tất cả những con ma từ chối
Là kẻ xấu nhất trong tất cả các gánh nặng đối với tôi.
335
Wie meine Muhme, die berühmte Schlange.
Der Herr.
Du darfst auch da nur frey erscheinen;
Ich habe deines gleichen nie gehaßt.
Von allen Geistern die verneinen
Ist mir der Schalk am wenigsten zur Last.
340
Hoạt động của con người có thể dễ dàng trở nên chùng xuống,
Anh ấy sớm yêu hòa bình vô điều kiện;
Vì vậy, tôi muốn cung cấp cho anh ấy những người hành trình,
Anh ta kích thích và làm việc và, như ma quỷ, phải tạo ra.
Nhưng bạn, những người con trai thực sự của các vị thần,
340
Des Menschen Thätigkeit kann allzu leicht erschlaffen,
Er liebt sich bald die unbedingte Ruh;
Drum geb’ ich gern ihm den Gesellen zu,
Der reizt und wirkt, und muß, als Teufel, schaffen.
Doch ihr, die ächten Göttersöhne,
345
Vui mừng trước vẻ đẹp sống động phong phú!
Cái gì đang trở thành, cái hoạt động và tồn tại mãi mãi,
Hãy tự chấp nhận những rào cản công bằng của tình yêu,
Và những gì lơ lửng trong vẻ ngoài dao động
Cố định với những suy nghĩ liên tục.
Thiên đường đóng cửa, phần thiên thần,
Mephistopheles một mình
345
Erfreut euch der lebendig reichen Schöne!
Das Werdende, das ewig wirkt und lebt,
Umfaß’ euch mit der Liebe holden Schranken,
Und was in schwankender Erscheinung schwebt,
Befestiget mit dauernden Gedanken.
Der Himmel schließt, die Erzengel vertheilen sich,
Mephistopheles allein.
350 Lâu lâu tôi thích gặp lại ông già
Và hãy cẩn thận để không phá vỡ với ông ta.
Nó rất tốt từ một quý ông tuyệt vời
Vì vậy, con người phải tự mình nói chuyện với ma quỷ.
Bi kịch Phần đầu tiên. Đêm. Trong căn phòng kiểu Gothic hẹp, có mái vòm cao, Faust thư thái trên chiếc ghế bành ở bàn làm việc.
Faust. Tôi có mặt bây giờ, than ôi! Triết học
Von Zeit zu Zeit seh’ ich den Alten gern,
Und hüte mich mit ihm zu brechen.
Es ist gar hübsch von einem großen Herrn
So menschlich mit dem Teufel selbst zu sprechen.
Der Tragödie
Erster Theil.
Nacht.
In einem hochgewölbten, engen, gothischen Zimmer Faust unruhig auf seinem Sessel am Pulte.
Faust.
Habe nun, ach! Philosophie,
355
Juristerey và Medicin,
Và tiếc là thần học nữa!
Được nghiên cứu kỹ lưỡng, với sự cố gắng hăng say.
Tôi đây, Thor tội nghiệp!
Và vẫn thông minh như trước;
355
Juristerey und Medicin,
Und leider auch Theologie!
Durchaus studirt, mit heißem Bemühn.
Da steh’ ich nun, ich armer Thor!
Und bin so klug als wie zuvor;Song ngữ Faust von Gớt - Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832
( Từ câu 355 đến 450 )
https://www.facebook.com/photo?fbid=1081376548
https://www.facebook.com/photo?fbid=1080769658998793&set=pcb.1080770052332087
https://www.facebook.com/photo?fbid=1080222375720188&set=pcb.1080222582386834
-------
Faust của Gớt – Johann Wolfgang von Goethe 1749-1832
Dịch giả thơ tiếng Đức nhà thơ tiến sỹ Nguyễn Văn Hoa ( Tháp Dương- Bắc Ninh )
18-3-2021 thời tiết mưa phùn Nồm trời
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1079548389120920&set=pcb.1079548512454241
Nguồn Khảo cứu Kịch thơ Faust của Gớt – Johann Wolfgang von Goethe
( Faust trong tiếng Đức deutsche , nghĩa đen có nghĩa là Nắm đấm /Quả đấm )
Tiến sỹ Nguyễn Văn Hoa ( Tháp Dương- Bắc Ninh Việt Nam )
Trong thời đại @ 5 G ... Để có thêm cảm hứng thăng hoa khi dịch Faust của Gớt 1749-1832, tôi đã tiếp cận nhiều nguồn tư liệu khác nhau ;
Qua đó được biết , Faust đã lan tỏa mạnh mẽ ở Đức qua mỗi thời kỳ ; Nó có ảnh hưởng ở các nước Đức , nó được dịch ra tiếng Anh và các ngoại ngữ khác ;
Việt Nam ta có Trương Hồng Quang ( Nghệ Tĩnh học sinh đại học KMU Leipzig, cùng thời tôi là nghiên cứu sinh cùng thành phố này ) , khi ấy Mai Hương ( nay PGS TS ở Viện nghiên cứu Văn Học Việt Nam ) đã khoe với tối , chàng trai Nghệ Tĩnh đã được đặc cách bảo vệ luận án tiến sỹ khi so sánh dưới góc nhìn chuyên ngành ngữ văn giữa Kiều Việt & Faust Đức ( Quả đấm ) ; Tiến sỹ Nghệ Tĩnh sau khai nghiệp phiên dịch ở lại Đức ; Tôi cho là kỳ tài vì Kiều có trên 3000 câu lục bát , còn Faust với trên 22.000 câu.
Giả dụ chàng trai này mà vẫn ở Viện nghiên cứu văn học Hà Nội cũ thì chắc chắn sẽ là Giáo sư Tiến sỹ văn học giỏi nhất nước ta ;;
Ôi ! Số phận đưa đẩy , & tiếc lắm thay một tài hoa !
Tôi cũng ngưỡng mộ tiến sỹ Đỗ Ngoạn đã cùng nhà thơ Thế Lữ dịch Faust, trong điều kiện công cụ rất hạn chế; khi ấy chỉ có bút & giấy , hoặc chiếc máy chữ lạch cạch ; Ôi họ cũng là kỳ tài thế kỷ 20 !
Những năm 80 của thế kỷ 20 , tôi có chiếc máy chữ , nhưng mua giấy pơ luya , giấy than cũng khó khắn;
Sau 40 năm tiếp cận Faust , ngưỡng mộ những người đi trước ,
Faust lan tỏa sâu rộng ;
Ví dụ
1916 Đức & Mỹ đã làm phim về kịch thơ Faust ;
1960 đã lên sân khấu ở Tây Đức ;
1985 đã lên sân khẩu Đông Đức ở tỉnh Cottbuss;
Nhiều sân khẩu ngoài trời cũng diễn kịch Faust;
Ngoài ra còn rất nhiều người giới thiệu Kịch Faust bằng con rối, bằng hoạt hình , bằng mặt lạ ;
Có nhiều bài phân tích rất sâu sắc , ví dụ họ lý giải nhân vật Mephistopheles , con qủy này chỉ để ám chỉ “ góc tối tâm hồn của giáo sư tiến sỹ Faust” ;
Rát nhiều sáng kiến quảng bá Faust;
Có người làm video chỉ 90 giấy cô thuốc bắc Faust , hấp dẫn , sâu sắc , dễ hiều , Faust ,Gritchen , Mephistopheles…
Với nguồn tư liệu to lớn đó , nó đã giúp thêm tôi có cảm hững sáng tạo , để độc giả yêu thơ Đức cosbanr dịch mới Faust ở thế kỷ 21 ./.( Hết bài viết này 20-3-2021 )
https://www.facebook.com/photo?fbid=1080740495668376&set=pcb.1080744179001341
Chú thích dưới đây là 1 số video Faust von Goethe 1749-1832:
https://www.youtube.com/watch?v=rV6Bf0SFkCk
https://www.youtube.com/watch?v=JiHBO_Ey5HU
https://www.youtube.com/watch?v=7D-AlWATkNk&t=7s
https://www.youtube.com/watch?v=OMXvK6uScnY
https://www.youtube.com/watch?v=d02oJpQhx3Q
--------
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét